3. เบสไนโตรเจน (Nitrogenous base) เป็นสารประกอบอินทรีย์ที่มีสมบัติเป็นเบส สามารถแบ่งได้เป็น 2 กลุ่ม คือ เบสพวกที่เป็นอนุพันธ์ของพิวรีน และพวกที่เป็นอนุพันธ์ของไพรีมิดีน
3.1 พวกที่เป็นอนุพันธ์ของพิวรีน (purine base) เป็นเบสไนโตรเจนที่มีคาร์บอน 5 อะตอมและไนโตรเจน 4 อะตอม จัดเรียงตัวกันเป็นวงแหวนหกเหลี่ยม และเชื่อมกับวงแหวนห้าเหลี่ยมของอิมิดาโซล (imidazole) อนุพันธ์ของพิวรีนที่พบในกรดนิวคลีอิกมี 2 ชนิด คือ อะดีนีน (adenine : A) และกวานีน (guanine : G)

รูปที่ 2 โครงสร้างของพิวรีน
ที่มา: http://fig.cox.miami.edu/~cmallery/255/255chem/mcb2.15.bases.jpg

3.2 พวกที่เป็นอนุพันธ์ของไพรีมิดีน (pyrimidine base) เป็นเบสไนโตรเจนที่มีคาร์บอน 4 อะตอมและไนโตรเจน 2 อะตอม จัดเรียงตัวกันเป็นวงแหวนหกเหลี่ยม อนุพันธ์ของไพริมิดีน ที่พบในกรดนิวคลีอิก มี 3 คือ ไซโทซีน(cytosine : C) ยูเรซิล (uracil : U) และไทมีน (thymine : T)

รูปที่ 3 โครงสร้างของไพริมิดีน
ที่มา : http://fig.cox.miami.edu/~cmallery/255/255chem/mcb2.15.bases.jpg