2.2 การทำปฏิกิริยาของหมู่อะมิโน (-NH2) ไนโตรเจนในหมู่อะมิโนสามารถทำพันธะกับรีเอเจนต์ชนิดต่าง ๆ ได้ เช่น
2.2.1 การทำปฏิกิริยากับนินไฮดริน (Ninhydrin)
กรดอะมิโนสามารถทำปฏิกิริยากับสารละลายนินไฮดรินได้ผลิตภัณฑ์ คือ CO2 NH3 และ สารประกอบแอลดีไฮด์ ซึ่งนินไฮดรินที่ถูกรีดิวซ์จะทำปฏิกิริยากับ NH3 จะได้สารประกอบสีน้ำเงินม่วง (Ruheman’s blue) จะดูดกลืนแสงสูงสุดที่ความยาวคลื่น 540 nm ปฏิกิริยานี้เป็นปฏิกิริยาที่ใช้ในการทดสอบกรดอะมิโนเบื้องต้น เนื่องจากกรดอะมิโนทุกตัวจะทำปฏิกิริยากับนินไฮดรินได้สารละลายสีน้ำเงินม่วง ยกเว้น โพรลีน กับไฮดรอกซิลโพรลีน ทำปฏิกิริยากับนินไฮดรินได้สารละลายสีเหลือง จะดูดกลืนแสงสูงสุดที่ความยาวคลื่น 440 nm

รูปที่ 8 ภาพแสดงการทำปฏิกิริยากับนินไฮดริน
ที่มา :www.chem.ucalgary.ca/.../Ch27/ch27-3.html

2.2.2 การทำปฏิกิริยากับ FDNB
กรดอะมิโนทุกชนิดเมื่อทำปฏิกิริยากับ FDNB (fluorodinitrobenzene) หรือ แซงเกอร์รีเอเจนต์ (sanger reagent) จะได้อนุพันธ์กรดอะมิโนไดไนโตรฟินิล (dinitrophenylated amino acid, DNP) ให้สารละลายสีเหลืองซึ่งเป็นสารประกอบที่เรืองแสงได้ วิธีนี้นิยมใช้วิเคราะห์หาลำดับของกรดอะมิโนในสายพอลิเพปไทด์และหาชนิดของกรดอะมิโนที่อยู่ปลายอะมิโน (N- terminal)

รูปที่ 9 ภาพแสดงการทำปฏิกิริยากับ FDNB
ที่มา : instruct.uwo.ca/chemistry/223b-98/a.htm

2.2.3 ทำปฏิกิริยากับแดนซิลคลอไรด์ (dansyl chloride)
กรดอะมิโนทำปฏิกิริยากับแดนซิลคลอไรด์ จะได้อนุพันธ์แดน-ซิลของกรดอะมิโนที่เรืองแสงได้ แล้วนำไปวัดการเรืองแสงด้วยฟลูออเรสเซนซ์ วิธีนี้ใช้หาชนิดของกรดอะมิโนที่อยู่ปลายอะมิโน (N- terminal)

รูปที่ 10 ภาพแสดงการทำปฏิกิริยากับแดนซิลคลอไรด์
ที่มา : http://www.vuw.ac.nz/staff/alan_clark/teaching/courses/221/sequencing/sld017.htm

2.2.4 ทำปฏิกิริยากับฟีนิลไอโซไทโอไซยาเนต
เป็นวิธีการหาลำดับกรดอะมิโนที่ปลาย N เนื่องจากกรดอะมิโนสามารถทำปฏิกิริยากับสารฟีนิลไอโซไทโอไซยาเนต (phenyl isothiocyanate, PITC) หรือ เอ็ดมานรีเอเจนต์ (Edman’s reagent) ภายใต้สภาวะที่เป็นด่างอ่อน ๆ จะได้ ฟีนิลไทโอคาร์บามิล แอดดัก (phenylthiocarbamyl adduct, PTC) เมื่อเติมกรดไฮโดรฟลูโอริก (anhydrous F3CCOOH) จะได้อนุพันธ์ของไทอะโซลิโนน (thiazolinone derivative) แยกออกจากสายพอลิเพปไทด์ จากนั้นเติมสารละลายอินทรีย์เพื่อสกัดเอาอนุพันธ์ของไทอะโซลิโนนออกมา เติมกรดเพื่อเปลี่ยนรูปให้เป็นฟีนิลไทโอไฮแดนโทอิน (phenlythiohydantoin, PTH) นำสารที่ได้ไปทำเปเปอร์หรือธินเลเยอร์โครมาโทกราฟีเทียบกับสารมาตรฐาน จะสามารถหากรดอะมิโนชนิดนั้น ๆ ได้

รูปที่ 11 ภาพแสดงการทำปฏิกิริยากับเอ็ดมาน รีเอเจนต์
ที่มา : http://courses.cm.utexas.edu/archive/Spring2002/CH339K/Robertus/overheads-1/ch5_edman.jpg

 

 

 

back to previous page
go to next page